31 oktober 2011

Willem II en Anna Paulowna - 21 februari 1816

21 februari 1816
Prins Willem der Nederlanden trouwt met grootvorstin Anna Paulowna van Rusland

Willem Frederik George Lodewijk, prins van Oranje-Nassau, groothertog van Luxemburg en hertog van Limburg, geboren op 6 december 1792 te Den Haag en overleden op 17 maart 1849, is de zoon van prins Willem van Oranje-Nassau (de latere koning Willem I) en Wilhelmina van Pruisen.

Anna Pavlovna, grootvorstin van Rusland uit het Huis van Romanov, geboren op 18 januari 1795 te St. Petersburg en overleden op 1 maart 1865 te Den Haag, is het achtste kind van de vermoorde tsaar Paul Petrovitsj en Sophia Dorothea Augusta Louisa van Württemberg (Maria Fjodorovna).

De kleding:
Een gouden kroon fonkelt op Anna's hoofd.

De huwelijksvoltrekking:
Het huwelijk wordt voltrokken in de hofkerk van het Winterpaleis in Sint Petersburg. Er zijn twee huwelijksceremonies: de exotische Russische huwelijkssluiting en een protestantse plechtigheid die door zijn eenvoud schril afsteekt.


Bijzonderheden:
  • Na de vlucht van zijn grootvader, stadhouder Willem V, én de uitroeping van de Bataafse Republiek in 1795, vertrekt de 3-jarige Willem met zijn ouders naar Engeland en later naar Duitsland;
  • Willem brengt zijn jeugd door aan het hof van de koning van Pruisen en krijgt er een militaire opleiding in het Pruisische leger;
  • In Spanje dient hij onder Wellington in het Engelse leger;
  • In 1813 keert Willem met zijn vader terug naar Naderland;
  • Willem is van december 1813 tot en met mei 1814 verloofd met de Britse kroonprinses Charlotte Augusta, een dochter van de latere koning George IV. Zij verbreekt de verloving echter en huwt later met Leopold van Saksen-Coburg-Saalfeld, de latere koning Leopold I der Belgen. Nu moet Willem II op zoek naar een nieuwe bruid;
  • In 1815 wordt Willem troonopvolger. Hij neemt dienst in het leger als Napoleon ontsnapt en hij is Nederlands bevelhebber tijdens de Slag bij Waterloo. Hierbij raakt hij lichtgewond en in de ogen van sommigen wordt hij beschouwd als "de held van Waterloo";
  • In vorstelijke kringen wordt in deze jaren veronderstelt dat het zeker van politiek belang is dat de prins van Oranje trouwt met een tsarendochter, vandaar dat een huwelijk met een tsarendochter voor hem wordt gearrangeerd: de tsaar van Rusland biedt Willem de hand van zijn jongste zuster Anna Paulowna aan;
  • Na de kennismaking op 6 september 1816 in Rusland lijkt het paar wel bij elkaar in de smaak te vallen en al gauw is de kogel door de kerk. De hele winter wordt het verlovingsfeest groots gevierd;
  • De bruiloft is een groots hoogtepunt. Twee keer schuift het paar de ringen aan elkaars vingers. Eerst is er de exotische Russische huwelijkssluiting en daarna nog een protestantse plechtigheid.
Hoe het verderging na de huwelijksvoltrekking:
  • Een half jaar na zijn vertrek uit Nederland maakt het paar aanstalten om naar Nederland af te reizen. Dat moet ook wel want Anna is inmiddels zwanger;
  • De terugkomst in Nederland is een ware triomftocht: overal, langs de hele route vanaf de grens, tot aan Den Haag, ziet het zwart van de mensen. Daardoor doet de stoet er tien dagen over om in Den Haag te komen;
  • Het paar neemt zijn intrek in een huis aan de Lange Voorhout, omdat het Paleis aan de Kneuterdijk eerst grondig verbouwd moet worden;
  • Willem verkeert vaak in gezelschap van verkeerde vrienden. Zo sluit Willem zich aan bij Franse revolutionairen die de Bourbon-monarchie willen afzetten. Het plan lekt echter voortijdig uit. Vader en zoon raken erdoor in onmin. Zijn vader belast hem met de verdediging van het land, maar Willem vindt dat hij te weinig zelf mag doen. Het komt tot een conflict waarbij hij uit zijn functie wordt ontslagen. Door bemiddeling van zijn moeder, Wilhelmina, leggen vader en zoon het conflict weer bij;
  • Een paar maanden vóór de geboorte van hun zoon Alexander, verhuizen Willem en Anna verhuizen naar Paleis Soestdijk;
  • Het derde kindje van Anna wordt veel te vroeg geboren door de schok van het plotselinge overlijden van schoonmoeder Wilhelmina;
  • Zoon Casimir wordt geboren met een waterhoofd en overlijdt vier maanden na zijn geboorte;
  • Kort na de geboorte van dochter Sophie krijgt Anna toestemming van haar schoonvader om een reis naar haar vaderland te maken. Zes maand lang blijft ze weg. Bij haar thuiskomt blijkt haar man ernstige hartklachten te hebben;
  • In 1820 ontdekt de Franse regering een nieuw complot waarbij Willem een rol speelt. Slechts met diplomatieke heksentoeren kan koning Willem I een rel vermijden. De verhouding tussen vader en zoon verslechtert nog meer;
  • In 1830 valt de Bourbon-monarchie en Willem wordt door zijn vader aangesteld als hoofd van de troepen om de orde in Brussel te herstellen. Willem komt echter opnieuw onder invloed van de rattachisten en op 16 oktober 1830 roept hij de Onafhankelijkheid van België uit. Dit leidt ertoe dat Willem en alle Oranje-Nassaus voor eeuwig van de troon worden verstoten. Zijn vader is verbijsterd en verdrietig door dit eigenmachtig optreden van zijn zoon. Hij stuurt zijn zoon voorlopig naar Engeland. Ook in Engeland maakt Willem een paar vreemde bokkesprongen en daarom moet hij weer zo snel mogelijk naar Nederland komen;
  • Als zijn vader opnieuw verliefd wordt en kenbaar maakt te willen hertrouwen met de 49-jarige Henriëtte d'Oultremont, stuit dit op grote tegenstand, vooral van zoon Willem. Koning Willem I zet zijn trouwplannen echter door en doet daarvoor afstand van de troon;
  • Zo komt het dat Willem op 7 oktober 1840 wordt gekroond als koning Willem II der Nederlanden. Anna heeft een prachtige troon voor haar man laten maken, versierd met hun initialen en een gouden kroon;
  • Willem is vlot, charmant, maar ook ongedurig, impulsief en onwaarschijnlijk gul. Veel geld gaat ook naar goede doelen. Anna is er dol op de pracht ten toon te stellen die zij nu als koningin heeft;
  • Willem onderhoudt, als kroonprins, maar ook als koning, homosexuele relaties met een aantal jongemannen. Dit wordt bekend doordat de journalist Eilert Meeter erover schrijft. Jarenlang wordt het afgedaan als leugens, maar in 2007 blijkt uit document uit het Huisarchief dat het de waarheid is;
  • Anna maakt zich ondertussen ernstige zorgen om haar zoon Alexander. Hij blijkt tuberculose te hebben en op doktersadvies wordt Alexander in november 1847 naar het zonnige eiland Madeira gestuurd. Slechts 3 maanden kan Alexander van de warme genezende zonnestralen genieten en dan overlijdt hij op 20 februari 1848, ver van zijn familie, ver van zijn vaderland.  Hij wordt slechts 29 jaar oud. Alexander wordt begraven in het familiegraf in de Nieuwe Kerk te Delft. Zijn overlijden is voor de beide ouders een grote slag;
  • Koning Willem krijgt echter nauwelijks tijd om zijn verdriet te verwerken. Want in dat jaar gaat er een golf van onrust door Europa. Opnieuw is er revolutie in Frankrijk en opnieuw slaan er vonken over naar Holland. De burgers eisen meer rechten en daarom moet hij de grondwet wijzigen en daarmee zijn eigen koninklijke macht beknotten. Dat leidt tot een conflict tussen vader en zoon, waarna zoon Willem naar Engeland vlucht;
  • Na alle spanningen wil Willem, die zich niet zo goed voelt, op adem komen in Tilburg. Op de heenweg gaat hij in Rotterdam nog even kijken hoe het staat met het stoomschip dat daar voor hem wordt gebouwd. Door een harde rukwind struikelt hij over zijn lange mantel en maakt een lelijke val. In Tilburg houdt hij zich nog groot, hij wil beslist nog even gaan kijken hoe het staat met het nieuwe paleis dat voor hem in aanbouw is. 's Nachts lijdt Willem enorme pijnen en er wordt haastig een dokter geroepen, bovendien wordt echtgenote Anna gewaarschuwd. Als Anna er is, krijgt Willem opnieuwe een aanval van benauwdheid en hij overlijdt. Anna is buiten zichzelf van verdriet. Voor haar breken zware tijden aan. Haar vrijgevige echtgenoot heeft de rijke erfenis van zijn vader omgezet in een zware schuldenlast. Anna trekt zich terug in Paleis Buitenrust en het huis ernaast, Rustenburg, laat ze inrichten als een Russische kapel;
  • Rond Anna wordt het langzaamaan stil. Na de kroning van haar zoon als koning Willem III laat schoondochter Sophie haar schoonmoeder goed voelen dat zij voortaan de "first lady" is;
  • Na een borstaandoening overlijdt Anna op 1 maart 1865 op 70-jarige leeftijd.
Het paar heeft samen vijf kinderen:
  • Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk, geboren op 17 februari 1817 en overleden op 23 november 1890 (de latere koning Willem III);
  • Willem-Alexander Frederik Constantijn Nicolaas Michiel, geboren op 2 augustus 1818 en overleden op 20 februari 1848;
  • Willem Frederik Hendrik, geboren op 13 juni 1820 en overleden op 13 januari 1879 (bijnaam: de Zeevaarder);
  • Willem Alexander Frederik Ernst Casimir, geboren op 21 mei 1822 en overleden op 22 oktober 1822, slechts 4 maand oud ten gevolge van een waterhoofd; en
  • Wilhelmina Marie xxLuise, geboren op 8 april 1824 en overleden op 23 maart 1897.
Daarnaast verwekte Willem bij enkele buitenechtelijke relaties ook kinderen:
  • Willem der Nederlanden, geboren op 5 mei 1818 en overleden op 19 februari 1902;
  • Marianna der Nederlanden, geboren op 24 maart 1820 en overleden op 21 februari 1900; en
  • Wilhelmusvan Dijck, geboren in 1825 en overleden in 1879.
Algemeen wordt aangenomen dat deze kinderen van hem zijn. Willem en Marianna zouden zijn verwerkt bij zijn maîtresse, Marianna von Evers van Aldendriel. En Wilhelmus zou zijn verwekt bij de naaister Dorothea van Dijck. Verder zouden er nog drie zoons en een dochter zijn, waarvan Willem vermoedelijk de vader is.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen